YLLIRIAN

Kujdes çfarë hani, po çka pini?!

Ne duhet të kemi kujdes se çfarë hamë, por a duhet edhe të kemi më shumë kujdes se çfarë pimë?
Këtë javë ekspertët kanë paralajmëruar se kaloritë në kafe dhe pijet e gazuara ndikojnë shumë në mos humbjen e peshës. Shkencëtarët nga ‘The World cancer research fund’ kanë zbuluar se kafet e ftohta kanë numër të madh të kalorive, dhe në të vërtetë është ushqim në gotë. ‘Starbuck’ është një lloj kafe e përzier me një krem, dhe ka numrin më të madh të kalorive, të cilat numërohen deri 561, e që është më shumë se një drekë e bollshme me peshk dhe patate të fërguara.

Kaloritë e lëngshme, shumë të rrezikshme
Catherine Collins, nga ‘British Dietic Association’ tha: “Shumica e njerëzve nuk i konsiderojnë pijet si pjesë e dietës së tyre. Ata harrojnë se pinë kalori ashtu si i han ato”. Kaloritë e lëngshme janë shumë të rrezikshme.

Sipas një studimi të bërë me 800 të rritur amerikan, erdhi në përfundim se të gjithë mendonin se për të humbur peshë duhej të pinim pije të sheqerosura në vend të ushqimit. Dhe kjo, patjetër se ishte një mendim i gabuar. Catherine shtoi: “Çaji dhe uji janë zgjidhja më e mirë për ata që mbajnë dietë”. Ajo rekomandon që t’u ikim sa më shumë kafeve dhe pijeve të gazuara. Por, nëse aq shumë jemi të etur për to, atëherë të kënaqemi me vetëm nga një pije të tillë në ditë.

WEBMASTERKOSOVA

YLLIRIAN

Studimet 65 vjeçare tregojnë se personat që kanë konsumuar më shumë kalcium në fëmijëri jetojnë më gjatë, dhe janë më shumë të mbrojtur nga sëmundjet, se sa ata që nuk e kanë bërë këtë. “Ky studim tregon efektin e mbrojtjes që ka kalciumi në ditët e vonshme të jetës, nëse është përdorur në masë të madhe gjatë fëmijërisë”, tha Dr.David L. Katz drejtor i ‘Prevention Research Center’ në ‘Yale University School of Medicine’.

Faktorët rrezikues të sëmundjes së zemrës fillojnë që në fëmijëri, dhe padyshim se ushqimet e përditshme e kanë një pjesë të fajit këtu. Disa produkte të përditshme si: qumështi, buka dhe djathi kanë një shumë të konsideruar të yndyrës dhe kolesterolit. Gjithashtu është konfirmuar se konsumimi i këtyre ushqimeve në moshën madhore ndikon shumë në sëmundjet e zemrës. Një grup kërkuesish nga ‘Queensland Institute of Medical Research’ të Australisë, të udhëhequr nga Jolieke van der Pols bënë disa testime në fëmijët nga 1,343 familje të Anglisë dhe Skocisë. Këto studime u bën nga viti 1937 deri 1939. Ata zbuluan se fëmijët të cilët kishin konsumuar më shumë kalcium dhe produkte të qumështit ishin më pak të rrezikuar nga shumë sëmundje se sa ata që nuk ishin ushqyer me këto produkte. Një pjesëmarrëse e studimeve të DASH (dietary approaches to stop hypertension) tha se ka shumë të mira nga konsumimi i produkteve të qumështit. Por “Unë i kam edhe disa brenga lidhur me këto produkte, sepse ato mund të shkaktojnë rritjen e rrezikut të kancerit të prostatës.

Dr. David J.A. Jenkins, profesor në departamentin e ushqimit të Universitetit të Tornotos, tha ata të cilët kanë ngrënë më shumë fruta dhe perime, ata janë më të shëndetshmit. Samanta Heller-një dietologe tha: “Në shumicën e rasteve fëmijët nuk konsumojnë kalcium aq sa ju nevojitet, sepse e zëvendësojnë atë me pije të nxehta e të ëmbla të cilat nuk kanë ndonjë vlerë ushqimore”.

WEBMASTERKOSOVA

YLLIRIAN

Sipas disa studimeve të bëra gjatë viteve të fundit përgjigjja ende është e paqartë për këtë. Kërkimet e publikuara në ‘The Cochrane Database of Systematic Reviews’, kanë zbuluar se çaji i gjelbër mund të ndihmoj në parandalimin e kancerin në mëlçi, kancerit në gji, në prostatë, por konsumimi i tij në të vërtetë mund të rris rrezikun për kancerin e fshikëzës së urinës.” Duke marrë parasysh numrin e madh të studimeve të bëra, ne ende nuk kemi përgjigje definitive se a parandalon në të vërtetë çaji i gjelbër kancerin” tha Katja Boehm, anëtare e ‘Methods in Unconventional and Complementary Oncology’, grup i të studiuarit në Nuremburg të Gjermanisë. Kërkimet janë bërë në më shumë se 1.6 milion persona në Azi, ku përdorimi i çajit të gjelbër është ‘zakon i rregullt’. Boehm tha se numri i paqëndrueshëm i njerëzve që pinë çaj, dhe numri i ndryshëm i llojeve të kancerit, e bën të vështirë në gjetjen e përgjigjes përfundimtare se a parandalon çaji i gjelbër kancerin. ”Një gjë është e sigurt,” tha ajo, ”Çaji i gjelbër nuk mund të parandaloj kancerin i vetëm”. Çaji i gjelbër është i pasur me polifenole, që përfshinë antioksidantet e fuqishëm të quajtura catechins. Polifenolet mund të gjenden edhe në çajin e zi dhe në disa çajëra të tjerë. Disa pohojnë se polifenolet në çajin e gjelbër kanë aftësi unike për parandalimin e kancerit. “Substancat e gjetura në çajin e gjelbër, padyshim se premtojnë”, tha Nagi Kumar, drejtor i kërkimeve të ushqimit në qendrën për kancer, në Tampa. ”Lufta tanimë ka përparuar, tani mund të testojmë efektin dhe sigurinë e polifenoleve të çajit të gjelbër, duke përdorur barëra të ngjashme me polifenolet që të mund të vërtetojmë nëse ky qaj mund ta parandalojë kancerin. Koha do ta tregojë këtë”. Të gjitha kërkimet e bëra janë në pajtueshmëri se kjo gjë kërkon edhe më shumë studim, dhe në ndërkohë këshillohet që të konsumohet jo më shumë se 1,200 mililitra (afër 5 gota) çaj të gjelbër në ditë.

WEBMASTERKOSOVA

YLLIRIAN

Për personat që punojnë nga orët e hershme të mëngjesit, zgjimi me gjelat e parë ndoshta konsiderohet si fillim i suksesshëm i ditës apo se do të kenë më shumë efekt dhe sukses në punë, por ekspertët konstatojnë që ata që zgjohen më herët janë të ekspozuar dhe preken më shumë nga lloje të ndryshme të infeksioneve
Para se ta ndalni orën që ju zgjon, mendoni se a ju lëndon bërja gati në shpejtësi, duke bërë tush dhe duke pirë kafe shpejt e shpejt në këmbë, dhe çfarë stresi i madh është kjo gjë? Ekspertët e kanë zbuluar se ata që zgjohen herët janë më shumë të ekspozuar dhe preken më shpesh nga infeksionet se sa ata që nisen për në punë më të relaksuar dhe pa nguti. Hulumtimet e bëra në sportist, ata që merren me rekreacion, por edhe në njerëz të tjerë të cilët sapo nisen në punë, kanë treguar se sasia e kortizolit, hormoni i stresit i cili dobëson sistemin imunitar të organizmit, është shumë më e madhe tek sportistët që zgjohen herët, ata të cilët dalin në vrapim, apo edhe tek personat që nguten për në punë. 'Rezultatet e hulumtimeve kanë treguar se koha optimale për trening në të vërtetë është pjesa e ditës e cila shkakton efektin më të paktë të zvogëlimit të imunitetit dhe kjo kohë është mbrëmja', thuhet në studimin e publikuar në revistën britanike për medicinën sportive. Ekspertët kanë hulumtuar ndikimet e programit të treningut në mëngjes dhe në mbrëmje tek 14 notues. Ata e kishin matur nivelin e kortizolit dhe të IgA markerit të aktivitetit imunitar, në djersitje dhe në pështymë pas treningut të mëngjesit dhe të mbrëmjes. Niveli i kortizolit ka qenë më i lartë në mëngjes para dhe pas mundimit mëngjesor, por niveli IgA i sekretit ka qenë më e ultë, i padëmtuar gjatë treningut.

WEBMASTERKOSOVA

YLLIRIAN

Stina e verës është një periudhë kur njerëzit shkojnë për pushime nga një vend në tjetrin. Dhe shpesh ata shqetësohen nëse janë të mbrojtur nga mikrobet kur kryejnë udhëtime të gjata dhe u duhet të qëndrojnë për shumë orë në mjedise të mbyllura si në aeroplan, tren a autobus. Përhapja e tanishme e gripit të derrit i ka shtuar këto shqetësime. Kohët e fundit, organizata botërore e shëndetësisë ngriti në shkallën më të lartë paralajmërimi rreth virusit H1N1. Drejtoresha e kësaj organizate e shpalli këtë sëmundje pandemike, që do të thotë se është e përhapur në shumë vende. Informata të tilla i bëjnë njerëzit të pyesin; a është mirë të udhëtojnë?
Përgjigjet duken kundërthënëse. Për shembull deklarata e Organizatës botërore të shëndetësisë u bën thirrje vendeve që të mos kufizojnë lëvizjet ndërshtetërore te shtetasve te tyre, të mos kufizojnë tregtinë dhe udhëtimet jashtë shtetit sepse rastet e këtij lloj gripi mes njerëzve janë të rralla. Por nga ana tjetër, zyrtarët vazhdojnë të njoftojnë për raste të reja të prekurish nga virusi H1N1 në mbarë botën. Në të kaluarën, organizata botërore e shëndetësisë dhe qendra amerikane për kontrollin dhe parandalimin e sëmundjeve kanë shpërndarë udhëzime se si njerëzit duhet të veprojnë për t’u ruajtur nga gripi në mjedise të mbyllura udhëtimi. Ekspertët thonë se njeriu që udhëton me aeroplan mund të infektohet në se është ulur dy radhë larg nga personi i infektuar; një distancë prej 3 metrash nga personi i sëmurë. Dhe kjo vlen vetëm në se udhëtimi zgjat më shumë se 8 orë.
Por ekspertët thonë se ky udhëzim mund të mos vlejë në rastet e virusit H1N1. Specialisti Mark Gendrau pranë klinikës ‘Lahy’ në shtetin Masachusets propozon disa masa që mund të ndihmojnë në parandalimin e prekjes nga gripi në aeroplan. Ai thotë se pajisja e ventilimit që qëndron mbi kryet e çdo udhëtari duhet të drejtohet në mënyrë që ajri të përshkojë fytyrën. Infeksionet mund të përhapen edhe nëpërmjet prekjes me duar të sipërfaqeve të infektuara dhe pastaj me këto duar preken sytë, hunda e goja. Doktor Gendreau rekomandon larjen e duarve me ujë e sapun ose duke përdorur letra sanitare. Këto peceta sanitare duhet të përmbajnë të paktën 50 përqind alkool që shërben si dezinfektues. Gjithashtu, doktor Genreau rekomandon mbulimin e gojës me maskë sanitare. Por këshilla më e rëndësishme është që njeriu të mos udhëtojë nëse e ndjehet i sëmurë.
Zakonisht, shumë njerëz nuk sëmuren kur kryejnë udhëtime të gjata. Por planet e tyre të udhëtimit mund të preken. Ata mund të mbahet në izolim mjekësor a karantinë nëse gjatë udhëtimit kanë pasur pranë një personi të prekur nga virusi H1N1, njofton ‘Zëri i Amerikës’. Një gjë e tillë ndodhi kohët e fundit kur kryetari i bashkisë së Një Orleansit, Ray Nagin, gruaja dhe shoqëruesit e tij u mbajtën të izoluar në qendrën e karantinës mjekësore në Shangai të Kinës. Ata ishin duke shkuar në Australi, por u ndalën në Shangai pasi në aeroplanin e tyre dikush kishte shfaqur shenja të gripi H1N1. Kryebashkiaku i Nju Orleansit nuk u infektua nga ky virus, por planet e tij të udhëtimit u prekën. Nxënësit e një shkolle të mesme në Michigan patën një përvojë të ngjashme, kur u nuk u lejuan të dilnin nga hoteli në qytetin Kail të Kinës, sepse dikush në aeroplanin me te cilin kishin udhëtuar dyshohej se ishte prekur nga virusi H1N1. Analizat treguan se personi nuk ishte i sëmurë, por studentët humbën rastin për të parë e vizituar shumë objekte historike. Shumë prej nxënësve thanë se udhëtimi ishte i vlefshëm, pavarësisht nga pengesat. Kështu mendon edhe një tjetër shtetas nga Marilandi, i cili pritet të vizitojë Irlandën, vendin e prejardhjes së tij. Ai thotë se ka vite që e ka ëndërruar këtë udhëtim dhe nuk do të lejojë që virusi H1N1 t’ia prishë planet. Teknologjia në shumë aeroplanë i bën njerëzit të ndjehen të sigurt kur udhëtojnë. Administrata amerikane e aviacionit thotë se shumë prej aeroplanëve të mëdhenj për udhëtarë janë pajisur me një lloj filtri që pastron ajrin nga grimcat e dëmshme. Ky filtër i quajtur HEPA, është prodhuar kohë më parë nga komisioni i energjisë atomike për të mbrojtur personat që punonin për ndërtimin e bombës atomike. Filtrat HEPA veçojnë nga ajri grimcat radioaktive. Qendra amerikane për kontrollin e sëmundjeve thotë se filtrat HEPA janë të efektshëm në pastrimin e ajrit nga mikrobet që shkaktojnë sëmundje. Por ekspertët thonë se këto filtra nuk mund të pengojnë grimcat më të vogla sesa 0.3 mikron, të cilat shkaktojnë infeksione. Ekspertët thonë se njerëzit duhet ta dinë se gjatë udhëtimeve edhe mund të preken nga sëmundje të ndryshme. Një prej këtyre çrregullimeve është hypoksia, rezultat i mungesës së oksigjenit në tru. Ekspertët thonë se trupi i njeriut humbet oksigjen brenda pak minutave pasi aeroplani niset për fluturim. Trysnia e ajrit në aeroplan gjatë fluturimit është më e ulët sesa kur në nivelin e detit. Kjo e bën të vështirë për trupin të përdorë me efektivitet të njëjtën sasi oksigjeni me atë që përdor kur është në tokë. Gjatë udhëtimit me aeroplan gjaku furnizohet me më pak oksigjen sepse më pak molekula oksigjeni kalojnë nëpër mushkëri e pastaj në gjak. Në raste të tilla, furnizimi i gjakut me oksigjen pakësohet deri në 20 përqind.
Dhimbjet e kokës janë një nga pasojat e mungesës së oksigjenit në tru. Në raste te tilla zemra ndërhynë për të rregulluar gjendjen duke rrahur me fortë dhe më shpejtë. Kjo bën që udhëtari të ndjehet i lodhur. Këto shenja të hypoksisë nuk janë të rrezikshme për një person të shëndetshëm. Por një rënie e nivelit të oksigjenit mund të shkaktojë probleme të rënda shëndetësore tek persona me sëmundje në zemër ose në mushkëri. Ata mund të humbasin ndjenjat ose të pësojnë goditje në zemër. Ekspertët thonë se pirja e duhanit dhe e alkoolit gjithashtu mund të ulë aftësitë e organizmit për të përdorur oksigjen. Prandaj rekomandohet që njerëzit nuk duhet të pinë cigare ose alkool, përpara ose gjatë fluturimit. Ndërsa personat me probleme në zemër a mushkëri duhet të këshillohen me mjekun përpara se të udhëtojnë me aeroplan. Një tjetër problem për udhëtarët mund të përbëjë edhe tromboza e venave, që shkaktohet kur një pjesë e gjakut mpikset duke krijuar grimca të cilat bllokojnë rrjedhën e gjakut në organizëm. Këto grimca mund të shkaktojnë edhe vdekje pasi pengojnë furnizimin me oksigjen të organeve të rëndësishme si zemrën dhe mushkëritë duke shkaktuar embolizmin pulmonar. Ekspertët thonë se udhëtarët që qëndrojnë pa lëvizur 4 orë a më shumë janë në rrezik më të madh për t’u prekur nga embolizmi pulmonar, por vetëm një në 6 mijë vetë preken nga tromboza e venave.
Kohët e fundit shkencëtarët pranë universitetit të ‘Harvardit’ njoftuan rezultatet e një studimi ku thuhet se personat që udhëtojnë kanë 3 herë më shumë gjasa për t’u prekur nga tromboza. Sipas tyre, sa më i gjatë të jetë udhëtimi aq më i madh është rreziku për t’u prekur nga tromboza. Shkencëtarët gjithashtu zbuluan se ky rrezik shtohet për çdo dy orë që njeriu qëndron ulur në makinë. Ekspertët rekomandojnë që për të shmangur rreziqe të tilla, udhëtarët që rrinë ulur për orë të tëra duhet të pinë sa më shumë ujë, por jo lëngje që përmbajnë alkool dhe kafeinë. Këta udhëtarë gjithashtu duhet të shtojnë qarkullimin e gjakut në venat e këmbëve duke u çuar nga ndenjësja çdo një orë e duke kryer ecje të shkurtra e lëvizje të ndryshme për çmpirjen e gjymtyrëve. Mjekët thonë se personi që ndjen dhimbje, ënjtje ose skuqje të lëkurës në njërën këmbë gjatë ose pas një udhëtimi të gjatë mund të jetë prekur nga tromboza. Ata rekomandojnë që çdo njeri me këto simptoma duhet të shkojë tek mjeku sa më shpejt që të jetë e mundur. Gjendje të tilla mund të trajtohen me barna që hollojnë gjakun dhe ndalin lëvizjen e grimcave të mpiksura të gjakut nëpër organizëm.

WEBMASTERKOSOVA

YLLIRIAN

Sindroma i kolonit të irrituar është një çrregullim shumë i përhapur, i cili prek gjithë kategoritë e njerëzve. Vlerat e këtij shqetësimi shkojnë deri në 20-40 për qind të popullsisë në përgjithësi dhe më tepër femrat sesa meshkujt. Koliti përfaqëson një gjendje inflamatore akute, ose kronike të zorrës në forma të një rëndese të ndryshme, ku disa kanë simptoma më të rënda, ndërsa të tjerë më të lehta në varësi nga individi. Ky sindromë nuk konsiderohet një sëmundje e vërtetë përderisa nuk shoqërohet me lezione, apo dëmtime të indeve të zorrës. Por nga ana tjetër, bëhet fjalë për shqetësim funksional kronik i zorrës në të cilin simptoma e dhimbjes shoqërohet me modifikime funksionale të lëvizshmërisë së zorrës, ku ato mund të shpejtohen dhe të shkaktojnë një lëvizshmëri më të shpejtë të ushqimit duke formuar gazra dhe duke shkaktuar diarre. Nga ana tjetër, këto lëvizje mund të reduktohen deri në atë pikë sa masa e ushqimit të përpunuar të qëndroj në zorrë dhe të dehidratohet duke sjell në këtë mënyrë kapsllëk. Ndërsa për ata persona që kanë një tretje të vështirë, e cila shoqërohet me ndjenjën e rëndesës pas ushqimit, përgjumje, ulje vigjilence, fryrje, ere e keqe goje mund të përdorin disa tableta të cilat mbahen në gojë në formën e karameleve dhe ndihmojnë tretjen përnjëherë duke ulur sensin e rëndesës. Kjo tabletë quhet digerisko dhe përbëhet nga 12 bimë mjekësore që ndikojnë jo vetëm mbi stomakun, por dhe mbi fshikëzën e tëmthit dhe pankreasin duke bërë kështu një tretje të plotë dhe fiziologjike gjithashtu.
Si të kuroni çrregullimet në aparatin e tretjes-Në studimet e fundit të publikuara për sindromën e kolonit të irrituar është vërejtur një çekuilibrim i florës mikrobike inestinale, ku ka një ulje të baktereve të dobishme si laktobacilet dhe bifidobakteret dhe ka një rritje të atyre të dëmshme si klebsjellat dhe enterokoket. Studimet gjithashtu, kanë nxjerr në pah dhe faktin se në qoftë se kjo florë mikrobike sillet në normë edhe shenjat e kolitit zhduken në masën 75 për qind.
Shenjat-Shenjat e kolitit karakterizohen nga dhimbja, gazrat në bark, kapsllëku, i cili mund të zëvendësohet nga diarreja dhe pastaj të rikthehet prapë, aromat e këqija të gojës, të përzierat, mostretja e mirë, lodhja dhe rënia e sistemit imunitar dhe infeksionet e shpeshta. Pra siç shihet simptomat variojnë nga invalidizuese në shqetësuese.
Terapia-Terapia në këtë rast shkon në dy linja paralele, të cilat kanë kombinuar në një bakterioterapinë me fitoterapinë që do të thotë se përveç përdorimit të disa bimëve mjekësore që rregullojnë tretjen janë integruar dhe bakteret e dobishme që janë në vlera të ulura në kolit.
Fruti i Baobabit-Këto baktere janë mbledhur dhe vendosur në kapsula së bashku me ekstraktin e frutit të Baobabit, i cili është i pasur me elemente probiotike që favorizojnë mbijetesën e këtyre baktereve dhe krijimin e një mjedisi të përshtatshëm për to. Gjithashtu, janë përfshirë dhe ekstraktet e borzilokut dhe kamomilit, të cilët shërbejnë për të qetësuar dhe eliminuar fryrjen dhe dhimbjet e barkut duke vepruar në muskulaturë dhe duke e qetësuar atë. Falë efekteve të tyre karminative ato bëjnë shërimin e acarimeve të mukozës si irrituar nga një jashtëqitje jo e rregullt.
Magneziumi-Për të rregulluar kontraksionet e zorrëve në këtë kapsulë është futur edhe magneziumi, i cili është një oligoelement esencial për funksionimin e sistemit nervor dhe përçimeve të impulseve nervore në organe shenjë. Magnezi luan edhe një rol fondamental në metabolizmin e karbohidrateve, yndyrave dhe proteinave. Të gjitha sa thamë më lart ndodhen të kombinuara në një preparat të quajtur Colesol ferzym me një efekt të garantuar dhe që në ditët e para të përdorimit.
Colesol-Është mirë që terapia me colesolin të integrohet me oligo terapinë. Kjo do të thotë një kombinim për një efekt të shpejt dhe zgjat në kohë, që përveç rregullimit të mikroflorës të ushqehet me minerale dhe sistemi nervor i cili stimulon funksionimin korrekt të peristaltikës (lëvizjes ritmike të zorrëve). Ky ilaç bimor jep dhe një qetësim gjithashtu të stresit dhe ankthit, që janë faktor madhor esencial dhe të pa kundërshtueshëm në rolin e tyre si shkaktarë të kësaj patologjie që quhet ndryshe dhe psikosomatike. Në këtë patologji stresi psikologjik ndërvepron me sistemin nervor vegjetativ që inervon traktin tretës. Të tillë elemente janë të gjithë të studiuar dhe të përfshirë në një nga fisiosolet e konkretisht në fisiosol CI (Koloni irrituar).
Ferzym-Një problem tjetër që sot takohet shumë shpesh është ai i përdorimit pa kriter i antibiotikëve të cilët jo vetëm që shkatërrojnë totalisht florën intestinale, por dhe krijojnë terrenin e përshtatshëm për zhvillimin e infeksioneve mykotike, rënien e imunitetit dhe çrregullimet në zakonin e jashtëqitjes. Specialistja Mimoza Petani nga Shqipëria, sqaron se për të gjitha këto ekziston një preparat i integruar i cili quhet ferzym dhe përmban me miliarda fermenta laktik dhe bifidobakere minerale të ndryshme si hekur, zink, magnez , fosfor, kalcium, vitaminat B1, B2, B6, B12, PP, acidi pantotenik dhe fibra të baobabit, akacias etj. Të gjitha këto japin një rregullim të florës bakteriale, të jashtëqitjes, stimulojnë pjekjen e leukociteve duke rritur imunitetin dhe mbrojtur ndaj virozave apo sëmundjeve bakteriale të ndryshme.
Cotidierbe-Rregullimi i tretjes largon aromat e këqija të gojës, rregullon lëkurën duke ndikuar në një pastrim të toksinave të ndryshme që akumolohen si pasojë e një jashtëqitjeje jo të rregullt. Në disa raste dhe dhimbjet e mesit mund t’i dedikohen konstipacionit dhe presionit që ushtrojnë mbi nervat e shpinës masat ushqimore të përpunuara. Për të ndihmuar jashtëqitjen mund të përdoret një koktej me bimë medicinale të kombinuara në mënyrë të tillë që të kenë një përdorim të lehtë, të përshtatshëm, me efekte të menjëhershme dhe jo irrituese për zorrën. Ky preparat gjendet me emrin cotidierbe dhe mund të jetë në formë tabletash ose shurupi.

WEBMASTERKOSOVA

YLLIRIAN

Prej kohësh, shkencëtarët e dinë se mungesa e vitaminës D çon në sëmundje të kockave si rakitizmi. Por tani ata kanë gjetur edhe lidhjen midis nivelit të ulët të vitaminës D dhe një numër sëmundjesh, përfshi kancerin. Trupi e njeriut krijon vitaminë D nëpërmjet kontaktit me rrezet e diellit, por megjithatë, rajonet me diell më të shumtë si Afrika, Azia e Lindja e Mesme kanë rastet më të shumta të njerëzve me mungesë të vitaminës D. Kjo tregon se në përftimin e kësaj vitamine luajnë rol edhe faktorë të tjerë. Shëndeti i kockave varet nga vitamina D, thotë eksperti Ambrish Mithal i shoqatës indiane të kockave dhe kërkimeve minerare. Vitamina D është substancë që thith kalciumin në trup dhe ndihmon atë që të shpërndahet në kocka. Prandaj mungesa e kësaj vitamine rezulton në dobësimin e kockave që pa kalcium bëhen të buta dhe mund të deformohen e thyen lehtë. Marrja e mjaftueshme e vitaminës D nuk është e vështirë. Burimet kryesore të kësaj vitamine janë Dielli. Trupi krijon vitaminë D nën ndikimin e rrezeve ultra vjollce. Pra vitamina D prodhohet në lëkurë. Por disa prej rajoneve të botës që mbulohen më shumë nga Dielli kanë njerëz me nivelet më të ulëta të vitaminës D. Kështu thuhet në një raport të shoqatës ndërkombëtare të osteoporosës. Doktor Mithal është bashkautor i studimit. Mungesa e vitaminës D është fenomen global. Por më shumë nga kjo mungesë preken njerëzit në Azinë jugore si India ose në Lindjen e Mesme si Libani. Sipas studimeve në këto rajone, afro 80 përqind e popullsisë së qyteteve ka mungesë të theksuar të vitaminës D. Faktorët që ndikojnë në këtë mangësi, thotë doktor Mithal, janë pigmenti i lëkurës, më pak veprimtari në natyrë dhe veshjet e shumta që mbulojnë lëkurën. Ndërsa doktor Michael Holik pranë qendrës mjekësore të universitetit të Bostonit, thotë se personat me lëkurë të zeshkët kryesisht kanë nivele më të ulëta të vitaminës D sesa njerëzit me lëkurë më të bardhë dhe kur ata banojnë në të njëjtin vende a zonë gjeografike. Arsyeja kryesore është se melanini, që mbron lëkurën nga rrezet e tepërta të diellit, parandalon edhe prodhimin e vitaminës D. Dihet se zezakët kanë nevojë të qëndrojnë në diell 5 herë më gjatë sesa të bardhët që lëkura e tyre të prodhojë të njëjtën sasi vitaminë D. Njerëzit në Lindjen e Mesme, thonë ekspertët, gjithashtu janë të prirë të mbajnë veshje që mbulojnë çdo pjesë të trupit dhe kështu rrezet e diellit nuk arrijnë të bien në kontakt me lëkurën. Po ashtu edhe gratë kudo, edhe nëse vishen lehtë, përdorin shumë kremra duke bllokuar depërtimin e rrezeve të diellit në lëkurë. Kjo është një nga arsyet, thonë ata, që gratë në përgjithësi kanë nivele vitamine D më të ulëta sesa burrat. Studimet e kohëve të fundit tregojnë se mungesa e vitaminës D mund të bëhet shkak për shumë sëmundje të rrezikshme, sesa mendohej më parë. Ndër këto sëmundje studimi përfshin diabetin e tipit 1, sklerozën e shumëfishtë, reumatizmën, dhe sëmundje infektive si tuberkulozi e gripi. Vitamia D kur është e mjaftueshme në organizëm pakëson rrezikun e goditjeve në zemër, e tru dhe mbi të gjitha pakëson rrezikun e prekjes nga kanceri. Por edhe dielli i tepërt mund të shtojë rrezikun e prekjes nga kanceri në lëkurë. Ekspertët thonë se në këtë rast njeriu duhet të bëjë kompromis duke qëndruar në diell në kohë të caktuar. Ata rekomandojnë që për tri javët e para njerëzit duhet të qëndrojnë drejtpërdrejt në diell për 10 minutat, derisa lëkura të fitojë aftësinë për të prodhuar vitaminë D.

WEBMASTERKOSOVA

YLLIRIAN

Stresi, dietat, diabeti, pesha janë ndër faktorët kryesore, që shkaktojnë infarktin dhe parainfarktin. Nuk janë të paktë ata që përballen me këtë sëmundje. Prandaj duhet të njihen shenjat me të cilat shfaqet kjo sëmundje dhe këshillat e domosdoshme që duhet të ndiqen nga pacientët. Parainfarkti dhe infarkti janë dy stade të së njëjtës sëmundje. Të dyja këto shkaktohen nga bllokimi i arteries që furnizon pjesën e muskulit, që preket nga infarkti dhe parainfarkti. Në gjuhen mjekësore, kjo quhet ishemia e miokardit, pra kur nuk furnizohet me sasinë e duhur të gjakut dhe të oksigjenit. Nëse ky parainfarkt ndërpritet për një periudhe kohe nga 30 minuta deri në 2 orë, dhe i sëmuri drejtohet tek mjeku, mund të shmanget ky problem. Në rastet kur nuk jepet ndihma mjekësore brenda këtij intervali kohor, atëherë kjo ishemi ose parainfarkt do të kalojë drejt infarktit. Shkencërisht infarkti është vdekja e qelizave të muskulit të zemrës, nekroza, e cila ndodh në atë pjesë, që privohet nga bllokimi i arteries përgjegjëse, që furnizon me gjak dhe me oksigjen.

Simptomat dhe shenjat e para-Infarkti nuk është një sëmundje që zhvillohet shpejt, por fillon prej kohesh, prej vitesh dhe në një moment të caktuar shfaqet. Shenjat e para janë dhimbje gjatë ecjes, të cilat vijnë duke u shtuar. Këto shenja lajmërojnë për të kryer kontrolle dhe t’i paraprije sëmundjes. Por ka edhe raste të tilla, kur shenja e parë e sëmundjes është direkt infarkti, ose edhe kur vdekja ndodh para infarktit, nga një aritmi fatale që mund të pësojë personi në kohën kur fillon infarkti.
Faktorët që ndikojnë në rrezikun e atakut kardiak-Faktorët që përbëjnë rrezik për shfaqjen e sëmundjeve kardiake janë shumë, disa kryesorë e të tjerë dytësore, ku disa janë të korrigjueshëm dhe disa të tjerë jo. Të gjithë këta faktorë çojnë në atë që quhet skleroza e arterieve koronare, zhvillimi i pllakës së këtyre arterieve, dhe me pas çarja e tyre bllokon arterien që shkakton parainfarktin ose infarktin. Faktori kryesor që e shkakton këtë gjendje është stresi. Ky, së bashku problemet që shoqërojnë një person për një kohë të gjatë, mund të jenë burim i një sëmundje zemre. Faktor tjetër është duhani, i cili është shumë i rrezikshëm, kur pihet në sasinë mbi 20 cigare në ditë për një kohë të gjatë, pasi ndihmon në zhvillimin e arteriosklerozës në arterien koronare. Por, duhani është një faktor i korrigjueshëm. Tjetër faktor është mbipesha, edhe kjo e mund të korrigjohet. Gjithashtu, kësaj liste mund t’i rendisim nivelin e lartë të yndyrës në gjak. Një nga faktorët që mund të korrigjohet disi është hipertensioni, ose siç e njohin të gjithë tensioni i lartë i gjakut. Diabeti është një nga faktorët që mund të shkaktojë parainfarktin, ky faktor përbën kompleks rreziku tek njerëzit mbipeshe. Tek njerëzit mbi peshe futen burrat, që kanë një perimetër barku mbi 105 centimetra dhe gratë me 103 centimetra. Por edhe dietat futen tek shkaktarët dhe faktorët që mund të japin një parainfarkt.
Ndryshimi mes infarktit dhe parainfarktit-E ndërsa kanë pothuajse të njëjtin bazë të përbashkët të emrit, infarkt dhe parainfarkt, ato ndryshojnë nga njëri-tjetri. Parainfarkti mund të kurohet nga mjekët dhe specialistët gjatë një periudhe të shkurtër prej tridhjetë minuta deri në dy orë. Ndërkohë që pacienti duhet të ndjekë vazhdimisht sëmundjen, duke u kuruar dhe duke marrë medikamente. Ndërsa infarkti, sipas mjekëve, nuk ka asnjë lloj shpëtimi. Por, ajo që mjekët pohojnë se një person mund të kaloje disa herë një parainfarkt, ndërkohë që një herë të vetme, ai mund të jetë shumë më i fortë, aq sa për të marrë jetën e njeriut. Ndërsa infarkti është fatal, ndaj duhen të njihen simptomat fillestare me të cilat ai shfaqet, për t’iu drejtuar mjekut kardiolog. Duke treguar kujdesin e nevojshëm ataku kardiak mund të shmanget.
Funksioni i zemrës dobësohet nga dieta-Tek femrat me anoreksi dhe ato që kanë humbur shumë shpejt peshën e trupit mund të lajmërohen probleme me zemrën, me rrezik për jetën, të cilat bëhen të dukshme gjatë ushtrimeve, pohojnë ekspertët. Dihet se tek femrat e sëmura nga anoreksia paraqiten probleme në zemër, tek të cilat paraqiten të rrahura të pakta në zemër dhe dëmtim të muskulit të zemrës. Përveç kësaj, shkencëtarët besojnë se vdekja e menjëhershme në rastin e të sëmurëve nga anoreksia kryesisht është rezultat i problemeve në zemër. Një grup shkencëtarësh kanë studiuar punën e zemrës tek 36 vajza me moshë prej 11 deri 18 vjet, të cilat trajtoheshin në spital për shkak mosushqyerjes, të shkaktuara nga anoreksia. Këto femra paraqiteshin me probleme serioze me funksionin dhe shpeshtësinë e rrahjeve të zemrës.
Mosha dhe seksi, faktorë që ndikojnë në parainfarkt-Si mosha, ashtu edhe seksi janë faktorë që ndikojnë në parainfarkt. Kështu burrat janë më të prirë në krahasim me gratë. Nga studimet e kryera ka rezultuar se raporti burrë-grua nga infarktet është dy me një. Kurse për sa u përket moshave të prekurit nga infarkti janë përgjithësisht mbi 45 vjeç. Por gjatë viteve të fundit vihet re një tendencë uljeje dhe sëmundja shfaqet në mosha më të reja. Kurse tek gratë në këtë moshë nuk ka shenja të parainfarktit, por sëmundja fillon të shfaqet kryesisht me fillimin e menopauzës. Kjo, sepse hormonet tek gratë sa janë me cikël menstrual të rregullt, janë mbrojtës dhe hasen shumë pak. Kurse mbas moshës 55 vjeç fillon edhe shtohet hasja e infarktit tek gratë. Për të ardhur në një moshë nga 60 deri në 65 vjeç, ku pak a shumë përsëri dominojnë burrat dhe sëmundja haset shume më tepër.
Këshilla për një person që ka kaluar parainfarkt-Këshillat më të domosdoshme që mund të ketë një i sëmurë janë vizitat tek mjeku pas çdo shqetësimi që do të ndjejnë në trup. Një tjetër këshillë e domosdoshme do të ishte mënjanimi i të gjithë faktorëve të rrezikut, të cilët janë duhani, i cili duhet pakësuar apo ndaluar tek njerëzit që ndjejnë shqetësime. Duhet korrigjuar hipertensioni arterial, sheqeri në trup, si dhe yndyrat. Po kështu edhe pesha e trupit duhet të jetë normale, si dhe këshillohet një dietë mesdhetare, e përbërë me prodhime deti, me vaj ulliri dhe me drithëra, si dhe me një gotë verë të kuqe në drekë, si antioksidant. Por edhe mishi i bardhë i pulës është i këshillueshëm, sepse nuk ka yndyra. E rëndësishme është një jetë aktive, duke ecur 4 deri në 8 kilometra në ditë. Këshillohet vrap apo një ecje e shpejtë.

WEBMASTERKOSOVA

YLLIRIAN

Nëse nuk je i sëmurë nuk do të thotë që ti je i shëndoshë. Shëndeti është më shumë se mungesa e sëmundjes. Një faktor i rëndësishëm për të pasur shëndet të mirë është të hash gjërat e duhura në masën e duhur. Për ta sqaruar këtë mund ta krahasosh trupin me një makinë që nuk niset nëse nuk i është hedhur sasia e duhur e lëndës djegëse. Në të njëjtën mënyrë dhe trupi nuk funksionon mirë nëse nuk ka marrë sasinë e duhur të lëndës djegëse. Lënda djegëse për njerëzit quhet lënda ushqyese, do me thënë lëndë nga të cilat ne ushqehemi. Ato mund të jenë pjesërisht lëndë që i japin trupit energji ose lëndë që e ndihmojnë trupin që të funksionojë më mirë. Do me thënë që një njeri duhet të marri lëndë ushqyese që të funksionojë rregullisht. Këto ne i marrim nga ushqimi që hamë. Kur ushqimi ka kaluar nëpër aparatin tretës ai tretet. Trupi përdor pastaj lëndët ushqyese që janë në ushqim. Tretja fillon me copëtimin e ushqimit në gojë nga dhëmbët, prej këtej kalon në stomak ku përzihet me lëngun e stomakut dhe copëtohet më tej. Pasi ushqimi ka qëndruar për një farë kohë në stomak, kalon në zorrë, ku lëndët ushqyese thithen. Prej këtej lëndët ushqyese kalojnë në gjak dhe transportohen me anë të gjakut atje ku trupi ka nevojë për ato. Në qoftë se marrim shumë energji ajo rezervohet si dhjam. Nëse rezervohet shumë dhjam ne bëhemi të shëndoshë, gjë që bën që organizmi të mbingarkohet, sepse ne peshojmë shumë. Dhe pse nuk je i shëndoshë mund të jetosh jo shëndetshëm. Arsyeja mund të jetë kur ha gjëra që nuk duhet. Prandaj është e rëndësishme të jetosh dhe të hash shëndetshëm dhe mos të jesh mbi peshë. Ja disa nga lëndët më të nevojshme për organizmin dhe për çfarë shërbejnë ato.


1. Karota-Në trupin tonë Beta Karoteni, proteinë e cila gjendet tek karotat është i shndërruar në Vitaminën A, e cila është një nga lëndët ushqyese kryesore të organizmit dhe ndihmon për një shëndet sa më të mirë, e cila kryen funksione të ndryshme që lidhen me imunitetin dhe shtimin e qelizave të trupit. Beta karoteni vepron zakonisht si një antioksidant që neutralizon radikalet e lira. Ajo gjendet tek frutat, perimet dhe sallatë jeshile.


2. Vitamina B12-Vitamina B12 luan rolin kryesor në prodhimin e AND-së, pjesës ndërtuese të gjeneve në trupin tonë dhe në vazhdimësinë e shëndetshme të nervave dhe rruazave të kuqe të gjakut.
Vitamina B12 është e lidhur me proteinat dhe është e domosdoshme për ecurinë normale të organizmit tonë. Ajo gjendet në disa ushqime të konsumit të përditshëm si: mishi, peshku, veza, kosi, qumështi janë të pasura me B12.


3. Kromi-Kromi është i nevojshëm për organizmin për të kryer procesin e shndërrimit të ushqimeve në energji të përdorshme, duke ndihmuar insulinën për prodhimin e glukozës. Pavarësisht nga problemet që sjell tepria e kromit dhe rënia në peshë që shkaktohet prej tij, përsëri trupi ka nevojë për të. Rekomandimi ditor për të rriturit është 50 deri 200 mcg. Burimet më të mira të kromit janë gjithë produktet e drithërave , buka dhe cerealet, mishi, arrat, kumbullat e thata, birra dhe vera.


4. Vitamina K-Vitamina K është e përdorur nga trupi për të prodhuar veshjen e proteinave. Disa prej tyre përdoren për të krijuar faktorët të cilët ndikojnë në mpiksjen e gjakut në raste kritike plagosjesh duke mos lejuar rrjedhjen e gjakut. Sasia e rekomanduar ditore e Vitaminës K është 90 mikrogramë për femrat dhe 120 mikrogramë për meshkujt. Fatmirësisht mungesa e Vitaminës K është shumë e rrallë. Vitamina K gjendet te lakra jeshile, spinaqi, brokoli, sallatat jeshile, vaji i sojës, vaji i ullirit dhe domatja.


5. Potasiumi-Potasiumi është i përfshirë në shumë procese jetësore të trupit, duke mbajtur nën kontroll presionin e gjakut, funksionin e zemrës dhe veshkave, kontraktimin e muskujve, si dhe në procesin e tretjes. Ushqimet të cilat përdoren në gjendjen e tyre origjinale janë më të shëndetshme kështu duhet të përzgjidhen ato më të mirat dhe që mund të përdoren me shpesh, veçanërisht frutat dhe perimet, produktet e qumështit, drithërat, peshku dhe mishi.


6. Magnezi-Për disa nga proceset bazë të organizmit është i nevojshëm magnezi, i cili vepron në më tepër se 300 reaksione biokimike shumë të rëndësishme për prodhimin e energjisë nga ushqimet që konsumojmë. Gjatë një ditë-nate është i nevojshëm rreth 300 mg/ditë për femrat dhe 350 mg/ditë për meshkujt. Minerali i magnezit është i gjendur tek avogadot, arrat, lajthitë, bajamet, kungulli, kivi dhe sallatat jeshile.


7. Vitamina C-Kërkimet e vazhdueshme kanë treguar se Vitamina C është e përbërësi kryesor i kolagjenit, përbën materialin strukturor të kockave të trupit, të lëkurës, enëve të gjakut dhe inde të tjera të trupit. Sasia ditore e rekomanduar është 90 mg për meshkujt dhe 75 mg për femrat. Por trupi mund të përthithë maksimalisht rreth 400 mg në ditë. Vitamina C gjendet tek portokallet, qershitë, brokoli, domatet, rrepat jeshile, pjepri, patatet etj.


8. Vitamina D-Vitamina D luan një rol të rëndësishëm në ndërtimin e kockave. Kjo vitaminë vepron e lidhur me kalciumin dhe nevojiten për ndërtimin dhe ruajtjen e qëndrueshmërisë së tyre. Nevojat ditore llogariten rreth 600 IU për të rriturit mbi 17 vjeç dhe 200 Iu për fëmijët. Për të përvetësuar nevojat ditore me Vitaminë D ne drejtohemi tek qumështi dhe cerealet. Por ajo gjendet edhe te disa lloje peshku, përfshirë edhe harengat e sardelet.



9. Zinku-Zinku është i pranishëm pothuajse në çdo qelizë të trupit. Ai ndihmon në rritjen e shëndetshme të trupit, në mbrojtjen e sistemit imunitar dhe ruajtjen e nivelit të testosteronit. Niveli ditor i rekomanduar për zinkun është 11 mg për meshkujt dhe 8 mg në ditë për femrat. Ky mineral gjendet tek frutat e detit, mishi i vicit, gjel deti, mishi i pulës, mishi i derrit, farat e kungullit, kosi, djathi etj.


10. Vitamina E-Shkencëtarët nuk kanë paraqitur akoma një pasqyrë të plotë mbi rolin dhe funksionin e Vitaminës E në organizmin e njeriut, por hipotezat e tyre tregojnë se ajo luan rol në funksionimin e imunitetit, riparimin ADN-së, formimin e rruazave të kuqe të gjakut dhe në përthithjen e Vitaminës K. Kjo vitaminë gjendet në vajin e kokrrave të grurit, farat e lulediellit, në spinaqin e gatuar, bajamet dhe te kokrrat e lajthive.

WEBMASTERKOSOVA

YLLIRIAN

Mjekët kanë zbuluar se lotët mund të na ndihmojnë të ndihemi më mirë. Është provuar shkencërisht se të qarët bën nëntë njerëz në dhjetë të ndihen më mirë, largon stresin dhe mund të na ndihmoj të kemi një shëndet më të mirë.
Shumë nga ne kemi lexuar më parë se të qarët na ndihmon të qetësojmë shpirtin dhe trupin, por tani kërkimet shkencore e konfirmojnë plotësisht këtë. Së fundmi, doktorët kanë zbuluar se lotët mund të na ndihmojnë të ndihemi më mirë. Është provuar shkencërisht se të qarët bën nëntë njerëz në dhjetë të ndihen më mirë, largon stresin dhe mund të na ndihmoj të kemi një shëndet më të mirë. Për më tepër, lotët janë falas, gjenden te çdo njeri dhe nuk kanë asnjë efekt anësor, përveç skuqjes së syve, lagies së shamive dhe prishjes së tualetit.
Të qarët mund të mos ketë efektin e njëjtë sa ilaçet, por kërkuesit kanë dëshmuar se është shumë efikas në qetësimin e trupit, sepse ndikon në përmirësimin e gjendjes shpirtërore dhe rritjen e humorit te 88.8 për qind e njerëzve, ndërkohë që i bën të ndihen më keq se më parë vetëm 8.4 për qind. Mjekët sugjerojnë se kjo mund të jetë një mënyrë e mirë për të gjithë ata që kanë vështirësi për t‘u shprehur dhe treguar problemet e tyre. Edhe pse thuajse të gjithë ne derdhim lot të shkaktuar prej emocioneve, 47 herë në vit gratë dhe 7 herë burrat, mbetet ende një mister se përse qajmë dhe se çfarë ndodh gjatë këtij procesi. Ashtu si e qeshura dhe zemërimi që kanë të mirat e tyre, edhe të qarët, si një formë e veçantë e njerëzve për të shprehur emocionet, ka të mirat e saj. Për shembull, është provuar se të qeshësh ndikon në qetësimin e trupit, në rritjen e tensionit të gjakut, reduktimin e hormoneve të stresit, forcimin e sistemit imunitar dhe prodhimin e shumë antitrupave për të luftuar sëmundjet. Lotët emocionalë dalin nga të njëjtat gjëndra loti që prodhojnë lëngun që formon një shtresë mbrojtëse në kokërdhok, për t‘i mbajtur ata larg acarimeve, nga të cilat del gjithashtu edhe lëngu që i mbron kur sytë irritohen apo kur bëhen pre e sëmundjeve të ndryshme. Një e dhënë e konfirmuar nga ekspertët tregon se lotët që derdhim prej emocioneve kanë përbërës të tjerë nga format e tjera të lotëve që dalin prej syve, si për shembull kur grimë qepë apo kur diçka djegëse ngacmon syrin tonë. E gjithë kjo tregon më së miri se lotët që na dalin prej emocioneve dhe përbërësit e tyre mund të jenë një mënyrë e mirë për ta kthyer trupin në ekuilibër pas përjetimit të një situate stresuese. "Kam sugjeruar se ne mund të ndihemi më mirë pas të qarit, sepse kështu nxjerrim jashtë gjithçka negative që kemi akumuluar brenda vetes. Përbërjet kimike që formohen gjatë një stresi emocional mund të dalin nëpërmjet lotëve kur qajmë. Sepse ky lloj stresi mund të rrisë rrezikun për infarkte, apo të dëmtojë zona të caktuara të trurit. Aftësia e njeriut për të qarë ka një vlerë të jashtëzakonshme", thotë Ulliam Frei, profesor i farmaceutikës në Universitetin e Minesotës. Nga studimi u pa se lotët e lidhur me emocionet, ndryshe nga lotimi i zakonshëm i syve kanë nivel më të lartë të disa proteinave, magnezit, kaliumit dhe disa hormone, përfshirë këtu edhe prolaktinën. Le t‘i shqyrtojmë me kujdes. Magnezi është një lëndë ushqyese e domosdoshme, që nëse gjendet në organizëm në sasi të vogël, i atribuohen një sërë problemesh si ato me lëkurën, mpiksjen me vonesë të gjakut dhe nivelet e ulëta të kolesterolit. Po ashtu, probleme me shëndetin mund të shkaktohen nëse gjendet në organizëm në sasi më e madhe se ç‘duhet. Kaliumi është i lidhur ngushtë me punën e nervave, kontrollin e muskujve dhe presionin e gjakut. Prolaktina është një hormon i përshirë në stres dhe luan një rol të rëndësishëm në sistemin imunitar dhe në funksione të tjera të organizmit. Përmbajta e saj te lotët mund të shpjegojë edhe faktin se përse gratë qajnë më shumë se burrat. Femrat kanë më shumë prolaktinë se meshkujt dhe niveli i saj rritet ndjeshëm gjatë shtatzënisë, kur rritet ndjeshëm frekuenca e të qarit te gratë.
Thuhet se të qarët mund të zvogëlojë edhe dhimbjet, edhe pse studimet në këtë fushë janë ende në fazën fillestare. Nga ana tjetër, të qarët i ndihmon njerëzit t‘i shohin gjërat me një sy më optimist pas kësaj. Studiuesit në Universitetin e Floridës thonë po ashtu se lotët emocionalë, rrisin mbështetjen sociale dhe reduktojnë ndjeshëm agresionin. Një tjetër studim në Universitetin e Tilburgut në Holandë tregoi se si burrat, ashtu edhe gratë, i jepnin më shumë mbështetje dikujt që ishte duke qarë, por nuk ndodhte kështu me personat që thjesht përloteshin.
U pa gjithashtu se burrat që qanin pëlqeheshin më shumë se gratë. "Është mbështetur plotësisht teoria se të qarët është një sjellje që tregon se kërkon të pranosh ndihmën e të tjerëve", thonë studiuesit holandezë. Në studimin e fundit në Universitetin e Floridës, studiuesit gjetën se pothuajse çdo njeri ndihej më mirë pasi qante, madje edhe sa shpesh qante. Nga ana tjetër, kërkuesit amerikanë thanë se të qarët mund të jetë një terapi e domosdoshme për shumë njerëz. "Pjesa më e madhe e njerëzve pranojnë se u rritej morali dhe humori pasi qanin. Kjo është një mënyrë shumë e mirë për të ndihmuar ata njerëz që kanë vështirësi për të shprehur emocionet e tyre". Ashtu si kërkimet e tjera, psikologët nga Florida sugjerojnë se është e nevojshme për më shumë punë dhe studim për të kuptuar më mirë origjinën, natyrën dhe funksionin e të qarit. Një studim i ri, që është duke u zhvilluar nga një ekip i specializuar ekspertësh, po analizon me kujdes se cilat zona të trurit vihen në veprim kur njerëzit qajnë. Studimet e shumta dhe përfundimet pozitive kanë bërë që lotët të rrëzojnë tabutë dhe hipotezat e përhershme se njerëzit e dobët qajnë. Profesor Frei, autori i "Crying: mystery of tears", thekson se: "Njerëzit janë qeniet e vetme që kanë aftësinë për të derdhur lot në varësi të gjendjeve të tyre emocionale. Kjo është një dhuratë e veçantë, me të cilën janë të pajisur vetëm qeniet njerëzore", përfundoi ai. / (D. XH.)

WEBMASTERKOSOVA