Kështjellat.. - Forumi Kosovar

..::zana::.. · 08-08-2009, 07:14 PM

Kështjellat u ndërtuara ose të rindërtuara në Shqipëri gjatë kësaj periudhe i ruajnë edhe sot karakteristikat kryesore të dikurëshme.

Sikurse më parë edhe tani çdo qytet kishte kështjellën e vet. Por duke u zgjeruar, qytetet dolën jashtë mureve të kështjellës, ku u ngritën lagje të veçanta. Tani qytetet ndaheshin zakonisht në dy pjesë: në kalanë ose qytetin e sipërm dhe në varoshin ose qytetin e poshtëm.

Kështjellat në shumicën e rasteve ishin ndërtuar mbi majën e një kodre të rrethuar pjesërisht nga shkëmbij natyrorë, pjesërisht nga mure të lidhura me llaç. Këtu ndodhej selia e qeveritarit, shtëpitë e fisnikëve dhe ndërtesa të tjera. Tipe më interesante të kështjellave të kësaj kohe paraqesin ato të Shkodrës, Beratit, Krujës, etj. Kështjella e Shkodrës me gjithë rrënimet dhe rindërtimet që ka pësuar gjatë shekujve të sundimit turk, i ruan akoma gjurmët e strukturës së saj të brendëshme e të jashtme që ka pasur në shek. XIV. Muret e rrethimit të kështjellës janë përforcuar me tetë kulla mbrojtëse. Veç kësaj ato janë rrethuar me nga një hendek të gjerë e të thellë. Kështjella kishte vetëm një hyrje të siguruar me tri porta, midis të cilave kishte oborre dhe koridore të përforcuara. Zona brenda mureve ishte e ndarë në tri pjesë; në pjesën e mesme ndodhej kisha katedrale kushtuar Shën-Stefanit, patronit të qytetit. Në pjesët e tjera ndodheshin godinat kryesore zyrtare bashkë me shtëpitë e funksionarëve dhe fisnikëve si edhe ndërtesa banimi, magazinat dhe sternat e ujit. Një strukturë pak a shumë të tillë ka edhe kështjella e Beratit, muret e sotme të së cilës janë rindërtuar në fillim të shek. XIII prej Mihal Engjëll Komnenit, despotit të Epirit. Hyrja e kështjellës është siguruar me një sistem mbrojtës që përbëhet nga kulla katërkëndëshe dhe dy porta, midis të cilave ka oborr dhe korridore. Në pjesën e brendëshme të kështjellës, ndodhet edhe sot akoma një nga lagjet e qytetit.

Në varosh ndodheshin shtëpitë e shtresave të gjëra të popullit, punishtet dhe dyqanet e zejtarëve. Veprimtaria kryesore ekonomike e qytetit dhe e krahinës që varej prej tij, përqëndrohej në qytetin e poshtëm. Nga një here, si p.sh. në Shkodër, edhe qyteti i poshtëm ishte i rrethuar me mure mbrojtëse.

Gjatë shek. XIII-XIV e ndërtuan edhe kështjella më të vogla. Të tilla janë sidomos që kështjellat që u ndërtuan në grykat e lumejve të Shqipërisë, si në Spinaricë (në grykën e Vjosës), në Pirg (në grykën e Semanit), në Bashtovë (në atë të Shkumbinit), në Rodon (gryka e Ishmit), Shëngjin (gryka a Drinit), etj. Qëllimi i këtyre kështjellave ishte të mbronin skelat tregëtare që e formuan këtu si pasojë a rritjes së marrëdhënieve tregëtare të Shqipërisë me viset e ndryshme të Adriatikut. Nga këto kështjella, ajo që ruhet sot në gjendje pak a shumë të mire është kështjella a Bashtovës. Planimetria e saj është katërkëndëshe, me nga një kullë të rrumbullakët në të katër skajet dhe midis tyre nga një kullë katërkëndëshe. Muret e trasha, të cilat janë të lidhura me llaç, kanë sipër tyre bedena dhe janë përshkuar në shumë pika, sikurse edhe kullat, me frëngji, për të lehtësuar mbrojtjen. Brenda mureve ndodheshin ndërtesa banimi, depo ushqimesh e municionesh. Rojet banonin nëpër kullat.

Një tjetër tip kështjellash qenë ato që u ndërtuan në formë kullash në viset malore nga feudalët shqiptarë. Zakonisht të ndërtuara në vende strategjike, nga ana arkitektonike ato ishin të thjeshta. Gjurmët e disa prej tyre duken edhe sot në Guribardhë (Mat), në kalanë e Lekës, në kullën e Turanit (Korçë) etj.

08-08-2009, 07:14 PM	#1 (permalink)
..::zana::.. V.I.P Antarësuar: Aug 2009 Vëndndodhja: n'Pushim "Thailand" Mosha: 24 Postime: 1,330 Reputacioni-Ndryshues: 2	Kështjellat.. Kështjellat u ndërtuara ose të rindërtuara në Shqipëri gjatë kësaj periudhe i ruajnë edhe sot karakteristikat kryesore të dikurëshme. Sikurse më parë edhe tani çdo qytet kishte kështjellën e vet. Por duke u zgjeruar, qytetet dolën jashtë mureve të kështjellës, ku u ngritën lagje të veçanta. Tani qytetet ndaheshin zakonisht në dy pjesë: në kalanë ose qytetin e sipërm dhe në varoshin ose qytetin e poshtëm. Kështjellat në shumicën e rasteve ishin ndërtuar mbi majën e një kodre të rrethuar pjesërisht nga shkëmbij natyrorë, pjesërisht nga mure të lidhura me llaç. Këtu ndodhej selia e qeveritarit, shtëpitë e fisnikëve dhe ndërtesa të tjera. Tipe më interesante të kështjellave të kësaj kohe paraqesin ato të Shkodrës, Beratit, Krujës, etj. Kështjella e Shkodrës me gjithë rrënimet dhe rindërtimet që ka pësuar gjatë shekujve të sundimit turk, i ruan akoma gjurmët e strukturës së saj të brendëshme e të jashtme që ka pasur në shek. XIV. Muret e rrethimit të kështjellës janë përforcuar me tetë kulla mbrojtëse. Veç kësaj ato janë rrethuar me nga një hendek të gjerë e të thellë. Kështjella kishte vetëm një hyrje të siguruar me tri porta, midis të cilave kishte oborre dhe koridore të përforcuara. Zona brenda mureve ishte e ndarë në tri pjesë; në pjesën e mesme ndodhej kisha katedrale kushtuar Shën-Stefanit, patronit të qytetit. Në pjesët e tjera ndodheshin godinat kryesore zyrtare bashkë me shtëpitë e funksionarëve dhe fisnikëve si edhe ndërtesa banimi, magazinat dhe sternat e ujit. Një strukturë pak a shumë të tillë ka edhe kështjella e Beratit, muret e sotme të së cilës janë rindërtuar në fillim të shek. XIII prej Mihal Engjëll Komnenit, despotit të Epirit. Hyrja e kështjellës është siguruar me një sistem mbrojtës që përbëhet nga kulla katërkëndëshe dhe dy porta, midis të cilave ka oborr dhe korridore. Në pjesën e brendëshme të kështjellës, ndodhet edhe sot akoma një nga lagjet e qytetit. Në varosh ndodheshin shtëpitë e shtresave të gjëra të popullit, punishtet dhe dyqanet e zejtarëve. Veprimtaria kryesore ekonomike e qytetit dhe e krahinës që varej prej tij, përqëndrohej në qytetin e poshtëm. Nga një here, si p.sh. në Shkodër, edhe qyteti i poshtëm ishte i rrethuar me mure mbrojtëse. Gjatë shek. XIII-XIV e ndërtuan edhe kështjella më të vogla. Të tilla janë sidomos që kështjellat që u ndërtuan në grykat e lumejve të Shqipërisë, si në Spinaricë (në grykën e Vjosës), në Pirg (në grykën e Semanit), në Bashtovë (në atë të Shkumbinit), në Rodon (gryka e Ishmit), Shëngjin (gryka a Drinit), etj. Qëllimi i këtyre kështjellave ishte të mbronin skelat tregëtare që e formuan këtu si pasojë a rritjes së marrëdhënieve tregëtare të Shqipërisë me viset e ndryshme të Adriatikut. Nga këto kështjella, ajo që ruhet sot në gjendje pak a shumë të mire është kështjella a Bashtovës. Planimetria e saj është katërkëndëshe, me nga një kullë të rrumbullakët në të katër skajet dhe midis tyre nga një kullë katërkëndëshe. Muret e trasha, të cilat janë të lidhura me llaç, kanë sipër tyre bedena dhe janë përshkuar në shumë pika, sikurse edhe kullat, me frëngji, për të lehtësuar mbrojtjen. Brenda mureve ndodheshin ndërtesa banimi, depo ushqimesh e municionesh. Rojet banonin nëpër kullat. Një tjetër tip kështjellash qenë ato që u ndërtuan në formë kullash në viset malore nga feudalët shqiptarë. Zakonisht të ndërtuara në vende strategjike, nga ana arkitektonike ato ishin të thjeshta. Gjurmët e disa prej tyre duken edhe sot në Guribardhë (Mat), në kalanë e Lekës, në kullën e Turanit (Korçë) etj. __________________ Mos Beso Diçka Thjesht : - Sepse Dikush Tjetër e Beson. - Sepse Thuhet në Libra të Lashtë. - Sepse Një Besim Mbahet nga të Gjithë. - Sepse Një i Ashtuquajtur i Mençur e Tha. - Sepse Thuhet se Është me Origjinë Hyjnore. **Beso Vetëm atë Që Tiiiiii Provon dhe Gjykon se Është e Drejtë....**

Veglat E Temës
Shfaq Versionin E Printimit Dërgoje me e-mail këtë faqe
Shfaq Modët
Modë Lineare Ndrysho Në Modën Hibride Ndrysho Në Modën Tematuese

Ne kemi 1 vizitor, (0 Antarë dhe 1 mysafirë)